Четверг, 04 06 2020
Войти Регистрация

Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

Create an account

Fields marked with an asterisk (*) are required.
Name *
Username *
Password *
Verify password *
Email *
Verify email *
Captcha *

Да 75-годдзя Вялікай Перамогі. Партызанская паэтэса Яніна Крайнік

  • Вторник, 29 октября 2019 01:00
  • Автор  Сугучча

 

З раённым цэнтрам Пухавіччыны – Мар’інай Горкай звязаны лёс партызанскай паэтэсы Яніны Крайнік. Яна ваявала з ворагам у складзе партызанскай брыгады «Полымя». Вершы Яніны Крайнік ваеннага часу ўключаны ў зборнік «Лясныя песні», які ўкладзены пухавіцкім партызанам Язэпам Зазекам. Пасля вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў Яніна Крайнік працавала ў Мар’інагорскім гарвыканкаме.

Цікавы ў дачыненні да творчай біяграфіі Яніны Крайнік і такі факт. Пухавіцкі раён быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў 2 ліпеня 1944 года. І ў гэты ж дзень у Мар’інай Горцы былі наладжаны ўрачыстасці, якія прысвячаліся першаму Дню вызвалення раёна. Перад жыхарамі горада, усімі, хто патрапіў у той дзень у Мар’іну Горку, на плошчы выступілі прадстаўнікі партызанскага камандавання і камандавання воінскіх злучэнняў. Следам за ўрачыстасцямі адбыўся вялікі канцэрт партызанскай мастацкай самадзейнасці. У рэпертуары канцэрта была і песня Яніны Ігнатаўны Крайнік (Ліліі Лясной) «Людміла» на матыў рускай народнай песні «Рабіна». Твор гэты прысвечаны камсамолцы Людміле Грыгаровіч, якая загінула ў баі з гітлераўцамі, паўтарыўшы подзвіг Аляксандра Матросава. Упершыню тэкст быў надрукаваны ў пухавіцкай раённай газеце «Сцяг працы» шмат пазней -- 1 ліпеня 1971 года.

Что стоите грустно

Стройные березы,

Что к земле склонились

Ветви белой розы.

Нежным ароматом

Капли вниз спадали,

Встрепенувшись, розы

Тихо прошептали:
За страну родную

Девушка сражалась,
С трудностью и страхом

Вовсе не считалась.
С боевой подругой
В бой друзья спешили,
И в минуты горя
С нею не тужили.

Верная сестрица

Долгими ночами
Раны исцеляла
Теплыми словами.

Темной летней ночью

Шел отряд в сраженье,

И в победе верной
Не было сомненья.

Черный глаз прищурив,

Первая Людмила

Грозным автоматом

 Извергов косила.

Бой кровавый длился,
Близко, близко к цели.
Под ударом немцы

 Корчились, шипели.
Трудный шаг,
И многим явно смерть грозила.

— За страну родную!
— Крикнула Людмила:
— За страну родную!
— Стройная фигурка
В воздухе вспорхнула,
К амбразуре дзота
Телом всем прильнула,
И головку молча
На бревно склонила
Под салют победы
Патриот Людмила.
Над рекою холмик,
Две сестрыберезы, 
— Встрепенувшись, шепчут
— Ветви белой розы.
— Милая Отчизна,
Жизнь свою младую
— Отдала я честно
За тебя, родную.
— Девушки, подруги,
— Родину любите
И победы знамя
Высоко держите.
Пусть цветут счастливо
— Города и села,
И пусть гордо льются
— Песни комсомола.

(«Сцяг працы»,1971, 1 ліпеня).

Кожны з вершаў, кожная з песень Яніны Крайнік — сапраўдны дакумент народнага гневу, дакументальнае сведчанне пра гераізм і мужнасць усяго нашага беларускага народа ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

…А пачатак — з балачанскіх ваколіц. Каля ракі Балачанка быў невялікі пасёлак Новая Балачанка (гэта і ёсць, відавочна, сама вёска Балачанка). На краі пасёлка — хата бацькоў Яніны Ігнатаўны Крайнік. Яна, настаўніца, разам са сваім мужам Іванам Іванавічам тут і сустрэла вайну… З часам наладзілася сувязь з партызанамі. Яніна выконвала многія заданні лясных мсціўцаў. Хадзіла нават у Мар’іну Горку, была знаёмая з падпольшчыкамі Сяргеем Паслядовічам, Сцяпанам Буценцом, Марыяй Амяніцкай і іншымі. Перадавала ім лістоўкі. Прыносіла назад разведдадзеныя па гарнізону карнікаў у Мар’інай Горцы. Вывела ў лес дактароў з Пухавіцкай бальніцы (бальніца знаходзілася ў вёсцы Пухавічы, за сем кіламетраў ад Мар’інай Горкі), якія падтрымлівалі сувязь з партызанамі. Яны патрапілі пад падазрэнне СД і маглі ў любы час быць арыштаванымі. Пасля і сама паэтэса, настаўніца прыйшла ў партызаны…

 

Алесь Карлюкевіч

 

Прочитано 222 раз